Μικτή μάθηση

Αυτή η ενότητα σκοπό έχει οι αναγνώστες να:

1. Κατανοούν τον ορισμό της μικτής μάθησης
2. Αναφέρουν τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της μικτής μάθησης
3. Αντιλαμβάνονται τον βαθμό αντίκτυπου των προγραμμάτων μικτής μάθησης

Το ινφογράφημα ανακτήθηκε από αυτό τον ιστότοπο 

Εισαγωγικές παρατηρήσεις

Η παρούσα ενότητα επιχειρεί να παρουσιάσει το βασικό θεωρητικό και εννοιολογικό πλαίσιο στο οποίο στηρίζεται η μικτή μάθηση. Σκοπός της ενότητας είναι να αναδειχθούν πτυχές που αφορούν στον ορισμό της μικτής μάθησης και να αναχθούν τα βασικά χαρακτηριστικά γνωρίσματά της.

Εννοιολογικό πλαίσιο

Ο αγγλικός όρος "Blended Learning" στην πραγματικότητα συνίσταται σε ένα σύμπλεγμα συγγενών όρων, όπως η Εκπαίδευση, η Παιδαγωγική, η Μάθηση και η Διδακτική, οι οποίες συνιστούν διαστάσεις της Μικτής Μάθησης ανάλογες με τα μοντέλα εφαρμογής της.

Στο παρακάτω βίντεο μπορείτε να παρακολουθήσετε τα βασικά στοιχεία της Μικτής Μάθησης

Video: The basics of blended learning, by education elements

Η Μικτή Μάθηση συνίσταται στη μίξη τυπικών, άτυπων, ανοικτών και εξ' αποστάσεως μορφών εκπαίδευσης, σύγχρονης και ασύγχρονης μάθησης και επικοινωνίας, πρόσωπο με πρόσωπο διδακτικών πρακτικών, ποικίλων μέσων διδασκαλίας, εκπαιδευτικών υλικών και εφαρμογών εκπαιδευτικής τεχνολογίας. Ένα Πρόγραμμα Μικτής Εκπαίδευσης αναμιγνύει επιλεκτικά - και σε μικρότερη ή μεγαλύτερη αναλογία- διάφορους τρόπους μάθησης, μεθοδολογίας, παιδαγωγικής προσέγγισης και διδακτικής πρακτικής, ανάλογα με τις ανάγκες της κοινότητας μάθησης. Συνηθέστερα, οι εκπαιδευόμενοι ξεκινούν την εκπαιδευτική διαδικασία σε συμβατικές εκπαιδευτικές δομές. Στη συνέχεια, τούς δίνεται η ελεγχόμενη δυνατότητα πρόσβασης στο περιεχόμενο και στο σχεδιασμό του διδακτικού περιεχομένου (ή κάποιου τμήματός του), αλλά και, με τη χρήση των τεχνολογιών του Διαδικτύου, η δυνατότητα μεταξύ τους επικοινωνίας και επικοινωνίας με τον διδάσκοντα/καθοδηγητή (tutor, mentor).Η συνθετική αξιοποίηση εκπαιδευτικών λογισμικών, web 2.0 εργαλείων, παιδαγωγικών θεωριών και διδακτικών πρακτικών, καθιστούν τη Μικτή Μάθηση μία αξιόλογη διδακτική επιλογή, η οποία δύναται να ανταποκριθεί στις ποικίλες -ομαδικές και ατομικές- μαθησιακές απαιτήσεις. Η πιο διαδεδομένη άποψη για την οικοδόμηση των γνώσεων στηρίζεται στην παραδοχή που περιστρέφεται γύρω από 4 ιδέες: α). στην ίδια τη δραστηριότητα του μαθητευόμενου ως αυτόνομου όντος που μαθαίνει μέσα από την πράξη (ανακαλυπτική μάθηση), β). στην προσφορά ευνοϊκών για τη μάθηση καταστάσεων, δηλαδή, την αναγκαιότητα της διδακτικής και της παιδαγωγικής, γ). στη διαμεσολάβηση του ενηλίκου και στο ρόλο του κοινωνικού περιβάλλοντος (σε ό,τι το παιδί δεν μπορεί να κάνει μόνο του αλλά το πετυχαίνει με τη βοήθεια του άλλου) και δ). στη χρήση γλωσσικών και συμβολικών μορφών για επικοινωνία και αναπαράσταση.

Οι σύγχρονες παιδαγωγικές και διδακτικές προσεγγίσεις δίνουν έμφαση στο γεγονός ότι τα Υπολογιστικά μαθησιακά περιβάλλοντα πρέπει να είναι σχεδιασμένα με τρόπο τέτοιο, ώστε να διευκολύνουν τις ενεργητικές, εποικοδομιστικές και συνεργατικές διαδικασίες μάθησης. Ωστόσο, ανάμεσα στη μάθηση με τη βοήθεια των ΤΠΕ και στην παραδοσιακή σχολική μάθηση, ενέχονται πολλές δυνατότητες, αλλά και λίγες, σχετικά, βεβαιότητες. Βασικές προϋποθέσεις είναι η Τεχνολογική Παιδαγωγική Γνώση του Περιεχομένου, η παιδαγωγική αξιοποίηση της Μικτής Μάθησης, ο έλεγχος της καταλληλότητας των χρησιμοποιούμενων μέσων, η ενημέρωση. Τα μαθησιακά περιβάλλοντα που κάνουν χρήση των ΤΠΕ οφείλουν να βοηθούν τους μαθητές: α) να κατανοούν και όχι να απομνημονεύουν, β) να προάγουν τον μετασχηματισμό των ιδεών και όχι την παγίωση στερεοτυπικών αναπαραστάσεων, γ) να γεφυρώνουν τις δραστηριότητες που λαμβάνουν χώρο στο σχολείο με αυτές που συνιστούν αυθεντικές πολιτισμικές δραστηριότητες και δ) να χρησιμοποιούν με κριτικό, δημιουργικό και πρωτότυπο τρόπο τις γνώσεις, την περιέργεια και την φαντασία τους.

Προγράμματα μικτής μάθησης

Το μικτό μοντέλο μάθησης (blended learning) χρησιμοποιεί συνδυασμό παραδοσιακών παραδόσεων, διαδικτυακών εφαρμογών και μαθησιακού περιεχομένου, ώστε να αξιοποιούνται ταυτόχρονα τα πλεονεκτήματα πραγματικής και εικονικής τάξης (Garrison & Kanuca, 2004).Όταν μιλάμε για προγράμματα Μικτής Μάθησης, έχουμε τρεις επιλογές (Alammary et al., 2014):1. Low-impact blend (Μείξη χαμηλού αντίκτυπου). Πρόκειται για παραδοσιακά προγράμματα τα οποία έχουν εμπλουτισθεί με ορισμένες on line δραστηριότητες.
2. Medium-impact blend (Μείξη μέσου αντίκτυπου). Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν τα προγράμματα, στα οποία παραδοσιακές πρόσωπο με πρόσωπο δραστηριότητες  έχουν αντικατασταθεί από διαδικτυακές δραστηριότητες.
3. High-impact blend (Μείξη υψηλού αντίκτυπου). Σε αυτή την περίπτωση έχουμε προγράμματα τα οποία σχεδιάζονται από το μηδέν με τις αρχές αυτής της υβριδικής μάθησης.

Βιβλιογραφία

Ελληνόγλωσση

Λιοναράκης, Α. (2001). Ανοικτή και εξ αποστάσεως πολυμορφική εκπαίδευση: προβληματισμοί για μια ποιοτική προσέγγιση σχεδιασμού διδακτικού υλικού. Στο Α. Λιοναράκης (Επιμ.), Απόψεις και προβληματισμοί για την ανοικτή και εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Αθήνα: Προπομπός.Λιοναράκης, Α. & Λυκουργιώτης, Α. (1998, 99). Ανοικτή και Παραδοσιακή Εκπαίδευση. Στο Δ. Βεργίδης, Α. Λιοναράκης, Α. Λυκουργιώτης, Β. Μακράκης & Χ. Ματραλής, Ανοικτή και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση: Θεσμοί και Λειτουργίες. ΕΑΠ: Πάτρα.Ματραλής, Χ. (1998, 99). Εκπαίδευση από Απόσταση. Στο Δ. Βεργίδης, Α. Λιοναράκης, Α. Λυκουργιώτης, Β. Μακράκης & Χ. Ματραλής, Ανοικτή και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση: Θεσμοί και Λειτουργίες. ΕΑΠ: Πάτρα.

Ξενόγλωσση

Alammary, A., Sheard, J., & Carbone A. (2014). Blended learning in higher education: Three different design approaches. Australasian Journal of Educational Technology, 30(4).Garrison, R. & Kanuka, H. (2004). Blended learning: Uncovering it transformative potential in higher education. The Internet and Higher Education, 7(2), 95-105.Holmberg, B. (1995). Theory and Practice of distance education (2nd Ed). London and NewYork: Routledge Studies in Distance Education.Keegan, D. (1986). The foundation of distance education. London: Croom Ηelm.Moore, M. (1993). Theory of Transactional Distance. London: Routledge.

Perraton, H. (1988). A theory for distance education. In D. Sewart, D. Keegan, & B. Holmberg (Eds.), Distance education: International perspectives (pp. 34-45). New York: Routledge.